Unni Haugen
Unni Marcelle Haugen - "Trúboði heima og að heiman"
Ungi trúboðinn Werner Haugen fékk smaladreng til að fara með bónorðsbréf til Unni. Það bar árangur!
"Þessa kaffikönnu fengum við í brúðkaupsgjöf í Kongó" segir Unni brosandi um leið og hún hellir heitu kaffinu í bolla blaðamannsins úr fallegri könnu sem minnir á fjarlæg lönd. Reyndar bera flestir munirnir á heimili Unni Haugen þess merki að þeir komaannars staðar frá en bænum sem hún býr í - Stovner sem er rétt utan við Osló.
En þó að Noregur sé núna heimahöfn Unni sem dvaldi í Kongó í mörg ár sem trúboði lætur þessi frísklega áttræða kona ekki sitt eftir liggja þegar kemur að kristilegu starfi. "Það er annasamt starf að vera heimatrúboði" segir hún brosandi. "Þegar ég er heima og er ekki að sinna húsverkum og því sem sinna þarf á hverjum degi er ég að vinna í tölvunni og tala í símann. Að vera heimatrúboði fyrir Kinshasa tekur allnokkurn tíma. Ég þarf að senda tölvupóst og senda út tilkynningar til PYM (trúboðsfélags norsku hvítasunnuhreyfingarinnar) þegar senda á varning til götubarna eða rit til biblíufélagsins þarna úti. Svo þarf að gefa skýrslur um hvernig starfið gengur."
Á unglingasamkomum
En Unni er sannarlega líka virk í samfélaginu í Noregi. Hún notar mikinn tíma í bænastarf, bæði í Filadelfiu í Oslo og í kirkjunni í Stovner. Hún tekur þátt í samfélagshópastarfi kirkjunnar, þjónar í bænakapellunni og tekur einnig þátt í starfi Filadelfíu með því að tala til fólks sem tekur þátt í starfinu sem þar fer fram á daginn. En ekki síst er hún til staðar fyrir unga fólkið í kirkjunni, veitir því stuðning og ráðgjöf. Af og til hefur hún mætt á unglingasamkomur í Fíladelfíu og kann mjög vel við sig þar.
"Það er gott að vera með unga fólkinu, biðja með því og veita ráð. Þegar ég kem biður það um fyrirbæn og samtal. Eiginlega er það sorglegt að það séu ekki fleiri fullorðnir sem tengjast starfi unga fólksins. Við sem erum eldri festumst svo auðveldlega í því sem við þekkjum og finnum okkur örugg með. Við ættum að teygja okkur aðeins til unga fólksins og mæta því þar sem það er."
Unni gleðst yfir því að sjá hve mörg ungmenni eru gefin Guði og henni finnst hún margt geta lært af þeim.
"Þau mæta mörgu sem er mjög erfitt í sínu daglega lífi. Hugsa sér til dæmis þennan mikla þrýsting varðandi kynlíf og útlitsdýrkun sem þau þurfa að standast. Þau verða að elska Jesú til að geta staðið stöðug."
Frá Slemmestad til Kongó
Hið ævintýralega líf sem trúboði í Kongó hófst með rútuferð til Slemmestad með þrjár troðfullar ferðatöskur og svefnpoka í janúar 1953. Þaðan þurfti að taka bátinn til London og frá London með stærra skipi til Afríku.
"Það var grátur og gnístran tanna en kannski pínulítið skondið líka þegar ég og Else Marie vinkona mín kvöddum vini og ættingja og fórum af stað með rútu til Slemmestad. "
En þetta átti sannarlega eftir að vera dramatísk ferð. Þessir tveir ungu trúboðar lentu í fellibyl á leiðinni þar sem mörg skip fórust. Stúlkurnar komust þó heilu og höldnu á áfangastað sex vikum síðar.
"Ég var ekki hrædd því að ég vissi ekki hversu hættulegt þetta var," segir Unni hlæjandi. En ungu stúlkurnar komu 36 klst. á eftir áætlun á leiðarenda og þegar móðir Unni (með sitt mikla franska skap) heyrði ekkert frá henni sagði hún: "Unni liggur á hafsbotni. Ola (eiginmaðurinn), þetta er þér að kenna!" Þetta fékk hún oft að heyra síðar. En það var nú rétt að pabbi var mun áhugasamari en mamma um þessa trúboðsköllun mína," rifjar Unni upp.
Í stríðinu, þegar hún var 12 ára gömul, skírðist hún í heilögum anda. Á einni samkomunni fann hún að hjarta hennar sló ótt og títt en um leið og hún vitnaði um að hún vildi svo gjarnan skírast í heilögum anda, vitnaði hún einnig um að hún ætlaði til Kongó sem trúboði. Þar var mikil þörf fyrir kennara og þess vegna menntaði Unni sig til þess fags. Síðan hefur hún einnig lært frönsku og trúarbragðafræði en þá var hún orðin næstum fimmtug. Þegar hún var komin til Kaziba var hún gerð að yfirkennara yfir þremur skólum.
Rómantíkin
Hún hafði hitt Werner einu sinni heima í Noregi. Nú birtist hann í Kongó. Unni reyndi að forðast hann en innst inni fann hún að það væri líklega eitthvað spennandi að gerast. Einn dag á meðan hún stóð og kenndi í skóla nokkrum birtist smaladrengur.
"Hann stóð bara fyrir utan og horfði á mig. Það kom í ljós að Werner, sem var að byggja skóla í nágrenninu, hafði sent hann yfir fjallið með bréf. Í bréfinu spurði hann hvort við ætttum að verða kærustupar. Mér fannst að við þyrftum að kynnast fyrst. Að vera kærustupar í Kongó var mikil skuldbinding, þess vegna héldum við þessu leyndu fyrst í stað. Ég fékk lánaða ritvél og skrifaði nafn og heimilsfang hans utaná 30 umslög svo ég gæti sent honum bréf án þess að hægt væri að þekkja skriftina mína og rekja það til mín," segir Unni brosandi.
Á gamlárskvöld árið 1955 giftu þau sig. Þau átt langt líf saman í spennandi þjónstu þar sem þau þurftu að standa saman í að byggja upp söfnuði, flytja á nýja staði, reka skóla og biblíuskóla. Unni var einnig með starf fyrir konur.
Að brjóta nýtt land
"Við vorum óskaplega ástfangin. Það neistaði á milli okkar. Við höfum verið góðir samstarfsaðilar sem höfum bætt hvort annað upp. Werner var sá sem ruddi brautina, hann var ekta brautryðjandi. Hann vildi alltaf fara lengra og gafst aldrei upp. Við vorum með frá byrjun starfsins á mörgum stöðum. Í Kinshasa var Werner með hugsjón fyrir því að stofna söfnuð í hverjum einasta hverfi þessarar stórborgar, það hefðu orðið 24 söfnuðir. Hann náði að hefja starf í flestum hverfum borgarinnar. Þetta var spennandi en erfitt. Nú hafa innfæddir tekið við starfinu."
Unni gleðst yfir því að sjá innfædda taka við starfinu og byggja það áfram. "Ég man eftir Mulenga. Sem lítill strákur hjálpaði hann til við að bera múrsteina þegar Werner byggði kirkjunna í Muganga. Hann hefur síðan verið trúboði í Niger í fimm ár og stofnað kirkjur í Kisangani og Kinshasa. Þetta er stórkostlegur ávöxtur. Þegar við komum voru konurnar kúgaðar. Í dag er þetta mjög breytt. Fagnaðarerindið hefur gefið fólkinu reisn og virðingu. Það hefur risið upp og fengið eitthvað nýtt inn á öll svið lífsins. Auk þess hefur hvítasunnutrúboðið byggt upp samfélagið í Kongó og fólkið sækir mikið til kirkjunnar."
Werner og Unni áttu samamn næstum því 50 ár en náðu ekki að halda upp á gullbrúðkaupið áður en Werner lést árið 2003. Hann fékk hjartaáfall í Kongó og ferðin heim til Noregs var því erfið og tilfinningaþrungin.
Gjald að greiða
Það er ekki auðvelt að fá Unni til að tala um þær fórnir sem hún hefur þurft að færa en fjölskyldan hefur þurft að reyna á eigin skinni að það er gjald sem þarf að greiða fyrir að standa framarlega í þjónustunni. Þau lentu í árásum vopnaðra uppreisnarmanna, bróðir Werners, Arthur, lést eftir að hafa verið bitinn af hundi með hundaæði í Maniema og þeirra eigin sonur, Terje, fékk nýrnabilun og lést um fertugt. Unni og Werner höfðu hlakkað til að eiga meiri tíma með syni sínum eftir að þau flyttu heim til Noregs en þess í stað þurftu þau að halda útför.
Hamingjusöm og þakklát
"Við báðum Guð um að leiða okkur þegar við komum heim ti Noregs og bæði fórum við að starfa í bænaþjónustu sem kallast 'Bæn fyrir Osló'. Auk þess reyndum við að vera góðir sendiherrar fyrir trúboðsstarfið hér heima í Noregi. Ég hef haldið þessu áfram eftir að ég varð ein. Hjarta mitt er fullt af þakklæti.
 |
Hún er 80 ára og var trúboði í Kongó um árabil. Starfar í dag býr hún rétt fyrir utan Osló og starfar mikið í
bænastarfi og sálgæsluþjónustu. |
"Þessa kaffikönnu fengum við í brúðkaupsgjöf í Kongó" segir Unni brosandi um leið og hún hellir heitu kaffinu í bolla blaðamannsins úr fallegri könnu sem minnir á fjarlæg lönd. Reyndar bera flestir munirnir á heimili Unni Haugen þess merki að þeir komaannars staðar frá en bænum sem hún býr í - Stovner sem er rétt utan við Osló.
En þó að Noregur sé núna heimahöfn Unni sem dvaldi í Kongó í mörg ár sem trúboði lætur þessi frísklega áttræða kona ekki sitt eftir liggja þegar kemur að kristilegu starfi. "Það er annasamt starf að vera heimatrúboði" segir hún brosandi. "Þegar ég er heima og er ekki að sinna húsverkum og því sem sinna þarf á hverjum degi er ég að vinna í tölvunni og tala í símann. Að vera heimatrúboði fyrir Kinshasa tekur allnokkurn tíma. Ég þarf að senda tölvupóst og senda út tilkynningar til PYM (trúboðsfélags norsku hvítasunnuhreyfingarinnar) þegar senda á varning til götubarna eða rit til biblíufélagsins þarna úti. Svo þarf að gefa skýrslur um hvernig starfið gengur."
Á unglingasamkomum
En Unni er sannarlega líka virk í samfélaginu í Noregi. Hún notar mikinn tíma í bænastarf, bæði í Filadelfiu í Oslo og í kirkjunni í Stovner. Hún tekur þátt í samfélagshópastarfi kirkjunnar, þjónar í bænakapellunni og tekur einnig þátt í starfi Filadelfíu með því að tala til fólks sem tekur þátt í starfinu sem þar fer fram á daginn. En ekki síst er hún til staðar fyrir unga fólkið í kirkjunni, veitir því stuðning og ráðgjöf. Af og til hefur hún mætt á unglingasamkomur í Fíladelfíu og kann mjög vel við sig þar.
"Það er gott að vera með unga fólkinu, biðja með því og veita ráð. Þegar ég kem biður það um fyrirbæn og samtal. Eiginlega er það sorglegt að það séu ekki fleiri fullorðnir sem tengjast starfi unga fólksins. Við sem erum eldri festumst svo auðveldlega í því sem við þekkjum og finnum okkur örugg með. Við ættum að teygja okkur aðeins til unga fólksins og mæta því þar sem það er."
Unni gleðst yfir því að sjá hve mörg ungmenni eru gefin Guði og henni finnst hún margt geta lært af þeim.
"Þau mæta mörgu sem er mjög erfitt í sínu daglega lífi. Hugsa sér til dæmis þennan mikla þrýsting varðandi kynlíf og útlitsdýrkun sem þau þurfa að standast. Þau verða að elska Jesú til að geta staðið stöðug."
Frá Slemmestad til Kongó
Hið ævintýralega líf sem trúboði í Kongó hófst með rútuferð til Slemmestad með þrjár troðfullar ferðatöskur og svefnpoka í janúar 1953. Þaðan þurfti að taka bátinn til London og frá London með stærra skipi til Afríku.
"Það var grátur og gnístran tanna en kannski pínulítið skondið líka þegar ég og Else Marie vinkona mín kvöddum vini og ættingja og fórum af stað með rútu til Slemmestad. "
En þetta átti sannarlega eftir að vera dramatísk ferð. Þessir tveir ungu trúboðar lentu í fellibyl á leiðinni þar sem mörg skip fórust. Stúlkurnar komust þó heilu og höldnu á áfangastað sex vikum síðar.
"Ég var ekki hrædd því að ég vissi ekki hversu hættulegt þetta var," segir Unni hlæjandi. En ungu stúlkurnar komu 36 klst. á eftir áætlun á leiðarenda og þegar móðir Unni (með sitt mikla franska skap) heyrði ekkert frá henni sagði hún: "Unni liggur á hafsbotni. Ola (eiginmaðurinn), þetta er þér að kenna!" Þetta fékk hún oft að heyra síðar. En það var nú rétt að pabbi var mun áhugasamari en mamma um þessa trúboðsköllun mína," rifjar Unni upp.
Í stríðinu, þegar hún var 12 ára gömul, skírðist hún í heilögum anda. Á einni samkomunni fann hún að hjarta hennar sló ótt og títt en um leið og hún vitnaði um að hún vildi svo gjarnan skírast í heilögum anda, vitnaði hún einnig um að hún ætlaði til Kongó sem trúboði. Þar var mikil þörf fyrir kennara og þess vegna menntaði Unni sig til þess fags. Síðan hefur hún einnig lært frönsku og trúarbragðafræði en þá var hún orðin næstum fimmtug. Þegar hún var komin til Kaziba var hún gerð að yfirkennara yfir þremur skólum.
Rómantíkin
Hún hafði hitt Werner einu sinni heima í Noregi. Nú birtist hann í Kongó. Unni reyndi að forðast hann en innst inni fann hún að það væri líklega eitthvað spennandi að gerast. Einn dag á meðan hún stóð og kenndi í skóla nokkrum birtist smaladrengur.
"Hann stóð bara fyrir utan og horfði á mig. Það kom í ljós að Werner, sem var að byggja skóla í nágrenninu, hafði sent hann yfir fjallið með bréf. Í bréfinu spurði hann hvort við ætttum að verða kærustupar. Mér fannst að við þyrftum að kynnast fyrst. Að vera kærustupar í Kongó var mikil skuldbinding, þess vegna héldum við þessu leyndu fyrst í stað. Ég fékk lánaða ritvél og skrifaði nafn og heimilsfang hans utaná 30 umslög svo ég gæti sent honum bréf án þess að hægt væri að þekkja skriftina mína og rekja það til mín," segir Unni brosandi.
Á gamlárskvöld árið 1955 giftu þau sig. Þau átt langt líf saman í spennandi þjónstu þar sem þau þurftu að standa saman í að byggja upp söfnuði, flytja á nýja staði, reka skóla og biblíuskóla. Unni var einnig með starf fyrir konur.
Að brjóta nýtt land
"Við vorum óskaplega ástfangin. Það neistaði á milli okkar. Við höfum verið góðir samstarfsaðilar sem höfum bætt hvort annað upp. Werner var sá sem ruddi brautina, hann var ekta brautryðjandi. Hann vildi alltaf fara lengra og gafst aldrei upp. Við vorum með frá byrjun starfsins á mörgum stöðum. Í Kinshasa var Werner með hugsjón fyrir því að stofna söfnuð í hverjum einasta hverfi þessarar stórborgar, það hefðu orðið 24 söfnuðir. Hann náði að hefja starf í flestum hverfum borgarinnar. Þetta var spennandi en erfitt. Nú hafa innfæddir tekið við starfinu."
Unni gleðst yfir því að sjá innfædda taka við starfinu og byggja það áfram. "Ég man eftir Mulenga. Sem lítill strákur hjálpaði hann til við að bera múrsteina þegar Werner byggði kirkjunna í Muganga. Hann hefur síðan verið trúboði í Niger í fimm ár og stofnað kirkjur í Kisangani og Kinshasa. Þetta er stórkostlegur ávöxtur. Þegar við komum voru konurnar kúgaðar. Í dag er þetta mjög breytt. Fagnaðarerindið hefur gefið fólkinu reisn og virðingu. Það hefur risið upp og fengið eitthvað nýtt inn á öll svið lífsins. Auk þess hefur hvítasunnutrúboðið byggt upp samfélagið í Kongó og fólkið sækir mikið til kirkjunnar."
Werner og Unni áttu samamn næstum því 50 ár en náðu ekki að halda upp á gullbrúðkaupið áður en Werner lést árið 2003. Hann fékk hjartaáfall í Kongó og ferðin heim til Noregs var því erfið og tilfinningaþrungin.
Gjald að greiða
Það er ekki auðvelt að fá Unni til að tala um þær fórnir sem hún hefur þurft að færa en fjölskyldan hefur þurft að reyna á eigin skinni að það er gjald sem þarf að greiða fyrir að standa framarlega í þjónustunni. Þau lentu í árásum vopnaðra uppreisnarmanna, bróðir Werners, Arthur, lést eftir að hafa verið bitinn af hundi með hundaæði í Maniema og þeirra eigin sonur, Terje, fékk nýrnabilun og lést um fertugt. Unni og Werner höfðu hlakkað til að eiga meiri tíma með syni sínum eftir að þau flyttu heim til Noregs en þess í stað þurftu þau að halda útför.
Hamingjusöm og þakklát
"Við báðum Guð um að leiða okkur þegar við komum heim ti Noregs og bæði fórum við að starfa í bænaþjónustu sem kallast 'Bæn fyrir Osló'. Auk þess reyndum við að vera góðir sendiherrar fyrir trúboðsstarfið hér heima í Noregi. Ég hef haldið þessu áfram eftir að ég varð ein. Hjarta mitt er fullt af þakklæti.
Flettingar í dag: 66
Gestir í dag: 29
Flettingar í gær: 212
Gestir í gær: 51
Samtals flettingar: 70949
Samtals gestir: 19017
Tölur uppfærðar: 5.9.2010 15:09:15
